سایت تحلیلی خبری عصر امروز 23 دی 1399 ساعت 22:41 http://asremrooz.ir/vdcevw8wzjh8oni.b9bj.html -------------------------------------------------- عنوان : تاثیر قانون جدید مجلس درباره تعهدات برجامی بر موضع غرب -------------------------------------------------- تصویب قانون جدید در مجلس درباره تعهدات برجامی ایران و اجرای بخش‌هایی از آن، واکنش‌هایی را در غرب به همراه داشته است؛ اتفاقاتی که نشان می‌دهد غرب به سبب کنش ایران خود را برای حفظ توافق هسته‌ای تحت فشار زمانی می‌بیند. متن : به گزارش عصر امروز، حدود 5 سال از عمر برجام می گذرد، اما پایه های این توافق سست و لرزان شده است. بعد از خروج آمریکا از توافق هسته ای در می 2018، تحریم ها علیه ایران مجدد اعمال شدند. کشورهای اروپایی که 11 وعده برای جبران خروج آمریکا داده بودند، در این زمینه کاری را از پیش نبردند و فقط به بیانیه های روی کاغذ بسنده کردند. ایران پس از یکسال صبر و پایبندی کامل به تعهدات برجامی، طی 5 گام از تعهدات خود ذیل توافق هسته ای کاست. اما شدت و حدت گام های ایرانی به نوعی بود که سیگنال درست به طرف مقابل نفرستاد و تصور غرب از آن این بود که اقدامات ایران نمادین بوده است. چنین تصوری، یک ادراک اشتباه در پایتخت های اروپایی ایجاد کرد مبنی بر اینکه تهران تحت هر شرایطی و با هر هزینه ای در برجام باقی خواهد ماند. چنین ادراکی، هم برای وضعیت فعلی و هم برای آینده توافق هسته ای خطرناک است و در عمل این توافق را به جاده ای یکطرفه تبدیل می کند که در آن فقط ایران به تعهداتش پایبند است، اما طرف مقابل هیچ عملی را از خود نشان نمی دهد. با برگزاری انتخابات مجلس شورای اسلامی در سال گذشته و تغییر ترکیب آن، نمایندگان مجلس تصمیم گرفتند طرحی را به منظور تغییر محاسبات طرف مقابل ارائه و تصویب کنند. هدف این طرح رفع تحریم ها و تغییر محاسبات غرب است تا اینکه اروپا تصور نکند، تهران تحت هر شرایطی در برجام باقی خواهد ماند. به عبارتی طرح مجلس که در نهایت به قانون تبدیل شد، اهرم فشاری برای پایبندی طرف مقابل به تعهدات خود از جمله رفع تحریم هاست. طرح مجلس هدف مشخصی را از مسیر مشخصی دنبال می کند. هدف رفع تحریم ها، و مسیر کاهش محدودیت های هسته ای برجامی است. تفاوت قانون جدید مجلس با 5 گام کاهشی دولت این است که اقدامات جدی و واقعی را پیش روی می گذارد، از جمله از سرگیری غنی سازی 20 درصدی، افزایش میزان انباشت اورانیوم غنی سازی، احیای طرح قدیم راکتور اراک و برنامه ریزی برای ساخت راکتور دوم، توقف اجرای پروتکل الحاقی بعد از بازه زمانی دوماهه و ... در حالی که مقامات دولتی در خصوص فرآیند و محتوای طرح جدید نکات و گله هایی را داشتند، این طرح در مجلس و شورای نگهبان تصویب و تایید شده و در نهایت به قانون تبدیب شد. دولت در راستای اجرای این قانون اخیرا غنی سازی 20 درصدی را از سرگرفت. این امر با واکنش های متفاوتی از سوی کشورهای اروپایی از جمله آلمان، انگلیس و فرانسه و همچنین آمریکا و متحدانش مواجه شد. پیش از این، تهران درباره سست شدن برجام و عدم پایبندی طرف مقابل گلایه و آن را پیگیری می کرد که این پیگیری عمدتا با انفعال و بی عملی طرف های اروپایی مواجه می شد. اما با گام جدید ایران که بر پایتخت های غربی فشار آمده، مطالبه برای حفظ برجام در طرف مقابل نیز احیا شده است. به عبارتی، قانون جدید مجلس شورای اسلامی به عنوان موتور محرکه ای عمل می کند که اروپا را از بی تحرکی سابق تا حدودی در آورده است، یا دست کم آن را در راستای تلاش برای حفظ برجام به تکاپو انداخته است. رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین الملل انرژی اتمی در واکنش به اجرای قانون مجلس گفت: مصوبه مجلس درباره برجام را باید جدی گرفت چرا که یک قانون است... وقتی اولین بار ایران درباره برنامه خود برای غنی سازی 20 درصدی اطلاع داد، نمی دانستم که قصد دارد آن را بلافاصله عملی کند اما در عرض چند روز این کار انجام داد و ما حالا با واقعیت جدیدی مواجه هستیم. وی افزود: در حالی که وظیفه من نیست که به رئیس جمهور ایالات متحده و غیره بگویم چه کاری انجام دهند اما برای از سرگیری دیپلماسی واضح است که ماه های زیادی پیش رو نداریم بلکه چند هفته زمان داریم. توصیه تلویحی مدیرکل آژانس به رئیس جمهور جدید آمریکا برای تعجیل در بازگشت به برجام، نشان می دهد که تصویب قانون جدید در مجلس و اصرار برای اجرای آن، در محاسبات طرف های غربی موثر بوده است. دومین خاصیت این قانون، این است که تلاش اروپا و آمریکا برای وقت کُشی در رفع تحریم ها را ناکام می گذارد. این قانون با اعمال فشار زمانی بر طرف مقابل، مانع اتلاف وقت به ضرر ایران می شود. جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا با انتشار بیانیه ای غنی سازی اورانیوم با غلظت 20 درصد در ایران را موجب نگرانی عمیق این اتحادیه دانست. در بیانیه مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا از سخنان مثبت جو بایدن، رئیس جمهوری منتخب آمریکا استقبال شده است. استفاده از عبارت سخنان مثبت نشان می دهد که فشار اخیر ایران بر اروپا تاثیرگذار بوده و آن را برای بازگشت هر چه سریعتر طرف ها به تعهدات برجامی متمایل کرده است. سه کشور اروپایی عضو برجام نیز روز چهارشنبه گذشته در بیانیه ای مشترک غنی سازی اورانیوم با غلظت 20 درصد در ایران را خطری بسیار مهم خوانده بودند. مایک پامپئو، وزیر خارجه آمریکا نیز در واکنش به کاهش بازرسی های آژانس اتمی در ایران انتقاد کرد و گفت: نه تنها ایالات متحده بلکه هر کشوری به پایبندی ایران به این تعهدات اهمیت می دهد. اظهارات مقامات غربی در واکنش به قانون مجلس نشان می دهد که این مصوبه تا اینجای کار در برآورده کردن انتظارات خود موفق بوده است و طرف مقابل را برای یافتن راه حل تحت فشار گذاشته است. این قانون به صراحت به اروپا و آمریکا این پیام را ارسال کرده است که برجام با شرایط فعلی و به صورت یکطرفه قابل دوام نیست. تجربه قانون جدید و اجرای آن توسط دولت، با وجود برخی گلایه ها، نشان می دهد که صدای واحد کشور در حوزه سیاست خارجی به مراتب تاثیرگذارتر بوده و منافع کشور را به نحو مطلوبی احصا می کند. نکته دوم این است که معمولا واکنش طرف های اروپایی و آمریکایی به مقاومت فعال تهران و برداشتن گام از سر موضع قدرت، برای ایران بهتر بوده است. دولت جو بایدن طبیعتا از اهرم ها و ظرفیت هایی که دولت دونالد ترامپ در مقابل ایران ایجاد کرده، استفاده خواهد کرد. اظهارات بایدن و اعضای تیمش نشان می دهد که آنها دنبال امتیازگیری بیشتر از تهران هستند. بنابراین قانون جدید مجلس مقدمه ای خوب برای اثرگذاری و تغییر موضع طرف مقابل به ویژه در زمینه رفع تحریم هاست.