سایت تحلیلی خبری عصر امروز 10 مهر 1400 ساعت 9:41 http://asremrooz.ir/vdcirrapwt1au32.cbct.html -------------------------------------------------- عنوان : آیا فتوا و حکم به یک معنى است یا دو معنى؟ -------------------------------------------------- آیا فتوا وحکم به یک معنى است یا دو معنى؟ اگر به دو معنى است تفاوت آن کدام است؟ در صورت تزاحم حکم و فتوا چه باید کرد؟ حوزه فتواکدام است؟ حوزه و قلمرو حکم تا کجاست؟ متن : سرویس فرهنگ و جامعه عصر امروز؛ فتوا در اصطلاح فقهاء اخبار از حکم اللّه به وسیله مستنبط فقیه و مفتى فقیهى است که با توجه به ادلّه شرعیه رأى و نظر خود را در احکام شرعى اظهار مى کند. امّا حکم حاکم: دستور به اجراى احکام شرعى و نیز الزام بر انجام یا ترک کارى به خاطر مصلحت از سوى حاکم اسلامى است.بنابراین فتوا غیر از حکم ومفتى غیر از حاکم است. رابطه مردم با مفتى و مرجع رابطه کارشناس متخصص و خبره با افراد غیر متخصص است و نه بیش از آن. امّا ارتباط مردم با حاکم اسلامى رابطه امّت است با امام. فقیه واجد شرایط رهبرى حاکم راهبرو جلودار امت اسلامى است. حوزه فتواى فقیه و مفتى محدود به خود مفتى و مقلدان اوست براى مفتى دیگر قابل عمل نیست. ولى حکم حاکم نه تنها براى فقیه و مفتى دیگر قابل عمل که اطاعت و پیروى از آن لازم و واجب مى باشد گرچه رأى و فتواى او با رأى حاکم اسلامى موافق نباشد. بنابر این در هنگام تزاحم، #حکم حاکم #مقدم است. اگر حاکم اسلامى درباره موضوعى خاصّ حکم صادر کند #مجتهدین و #مراجع دیگر نمى توانند حکم او را نقض کنند. همه مردم و مقلدین مراجع دیگر #باید از این حکم پیروى کنند. این حکم بر مجتهدین دیگر نیز #حجیّت دارد. امّا اگر مفتى و مرجعى در مسأله اى فتوایى بدهد امکان دارد مجتهدین دیگر فتوایى بر خلاف آن داشته باشند. مثلاً مجتهدى فتوا بر سه بار تسبیحات اربعه در نماز مى دهد و مجتهدى دیگر فتوا بر یک بار. در فتوا هر #مقلّدى باید از مرجع تقلید خود پیروى کند و نمى تواند از فتواى مرجع دیگر تقلید نماید. بر اساس سخنان فوق فقیه و مفتى ممکن است متعدد باشند اما رهبر و حاکم نمى تواند متعدد باشد. زیرا در صورت تعدد اختلال نظام و هرج و مرج پیش مى آید. بین مفتى و حاکم اسلامى عموم و خصوص من وجه است. امکان دارد کسى مفتى و مرجع باشد ولى حاکم نباشد و یا بالعکس.  و یا یک فقیه عادل هم مرجع تقلید باشد و هم حاکم. البته با دارا بودن شرائط رهبرى. افزون بر آن رهبر باید مدیر و مدبّر باشد در #تصمیم گیرى #شجاع و #قاطع باشد و از مسائل سیاسى آگاهى کافى داشته باشد. زمانی که حاکم اسلامی( ولی فقیه) حکمی را اعلام می کند، تبعیت و اطاعت از حکم حاکم، لازم الاجراست